- 1. Tổng quan về Linh Sơn Tiên Thạch Tự
- 2. Lịch sử Linh Sơn Tiên Thạch Tự
- 3. Giá trị tâm linh và văn hóa lịch sử của Linh Sơn Tiên Thạch Tự
- 4. Khám phá chi tiết kiến trúc và trải nghiệm tham quan Linh Sơn Tiên Thạch Tự
- 5. Lễ hội và hoạt động văn hóa đặc sắc tại Linh Sơn Tiên Thạch Tự
- 6. Kinh nghiệm, lưu ý khi tham quan Linh Sơn Tiên Thạch Tự
1. Tổng quan về Linh Sơn Tiên Thạch Tự
1.1. Vị trí, đặc điểm nổi bật của Linh Sơn Tiên Thạch Tự
Nằm ở lưng chừng núi Bà Đen ở độ cao khoảng 350 m so với mực nước biển, Linh Sơn Tiên Thạch Tự còn được người dân Nam Bộ trìu mến gọi là "chùa Bà". Ngôi chùa tọa lạc tại phường Bình Minh, tỉnh Tây Ninh, cách trung tâm tỉnh gần 10 km và cách TP.HCM hơn 90 km.
Núi Bà Đen với độ cao 986 m, là ngọn núi cao nhất Nam Bộ tạo nên khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ bao quanh cổ tự này. Chùa được bao bọc bởi những vách đá và khu rừng nguyên sinh, từ đây phóng tầm mắt xuống đồng bằng Tây Ninh rộng lớn, khiến không gian chùa như hòa mình giữa trời mây, núi rừng tươi đẹp. Vị trí đặc biệt này không chỉ gia tăng sự linh thiêng mà còn rất thuận lợi cho hành trình hành hương của du khách từ nhiều nơi.
Điểm làm nên nét khác biệt cho Linh Sơn Tiên Thạch Tự là sự kết nối với tín ngưỡng thờ Linh Sơn Thánh Mẫu. Dù thuộc hệ phái Phật giáo, chùa lại được gọi là "chùa Bà" do tọa lạc cạnh Điện Bà Linh Sơn. Tên gọi này xuất phát từ sắc phong của vua Gia Long, khi ngài đặt tên là "Bà Linh Sơn Tiên Thạch Tự", tạo dấu ấn văn hóa đặc biệt cho đời sống tôn giáo của vùng đất Thánh.

Núi Bà Đen với độ cao 986 m, là ngọn núi cao nhất Nam Bộ tạo nên khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ bao quanh cổ tự này. (Nguồn: Sưu tầm)
1.2. Vai trò trong đời sống văn hóa – Phật giáo Tây Ninh
Lịch sử Linh Sơn Tiên Thạch Tự gắn bó mật thiết với vị thế của ngôi chùa xưa nhất Tây Ninh, nơi lưu giữ dấu tích sớm của cả ba cộng đồng Việt, Chăm, Khmer và chứng kiến thời điểm Phật giáo du nhập vào Nam Bộ. Nhiều tài liệu du lịch và báo chí địa phương đánh giá chùa Bà là "danh lam cổ tự vùng đất Thánh Tây Ninh", là biểu tượng tâm linh gắn với công cuộc mở cõi về phương Nam.
Trong hệ thống các tự viện trên núi Bà Đen, Linh Sơn Tiên Thạch Tự giữ vai trò trung tâm, liên kết với chùa Hang (Linh Sơn Long Châu), chùa Trung (Linh Sơn Phước Trung), chùa Quan Âm... tạo thành mạng lưới hành hương khép kín đầy đặc trưng. Điều này phản ánh sự phát triển của Phật giáo Bắc tông ở Tây Ninh, với Điện Phật thờ Đức Bổn Sư Thích Ca và Điện Bà thờ Linh Sơn Thánh Mẫu, cho thấy dấu ấn tôn giáo đặc sắc của Nam Bộ.
Giá trị văn hóa của chùa còn thể hiện qua Lễ hội Vía Bà Linh Sơn Thánh Mẫu, được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2018. Mỗi năm, nơi đây thu hút lượng lớn khách hành hương và du lịch từ khắp Nam Bộ, trở thành một trong những địa điểm du lịch tâm linh nổi bật của khu vực phía Nam, đồng thời giữ vai trò trung tâm sinh hoạt văn hóa cộng đồng tại Tây Ninh.
2. Lịch sử Linh Sơn Tiên Thạch Tự
2.1. Khởi nguồn Linh Sơn Tiên Thạch Tự
Các nguồn tư liệu Phật giáo và du lịch ghi nhận Linh Sơn Tiên Thạch Tự ra đời vào khoảng giữa thế kỷ XVIII, với năm 1745 được xem là mốc xây dựng ngôi chùa đầu tiên trên núi Bà Đen. Người sáng lập là Thiền sư Đạo Trung – Thiện Hiếu, thuộc chi phái Thiền Liễu Quán, một vị thiền sư theo làn sóng Nam tiến của Phật giáo Đàng Trong.
Thiết kế ban đầu của lịch sử Linh Sơn Tiên Thạch Tự là một am nhỏ mộc mạc, được dựng bằng vật liệu địa phương như lá, gỗ, vách ván, tựa mình vào triền đá. Ngôi chùa đầu tiên này chủ yếu phục vụ cho các hoạt động tu hành, lễ bái của cư dân quanh vùng, có tên gọi là Linh Sơn Tự hoặc Vân Sơn Tự là tiền thân của Linh Sơn Tiên Thạch Tự ngày nay.
Tên gọi "Linh Sơn Tiên Thạch Tự" mang ý nghĩa: "Linh Sơn" nhắc đến ngọn núi linh thiêng, "Tiên Thạch" là "đá tiên" - chỉ những khối đá tự nhiên với nhiều truyền thuyết và cảnh quan kỳ ảo trên núi, "Tự" nghĩa là chùa. Tên gọi này tạo nên hình ảnh một ngôi chùa linh thiêng giữa núi đá thần bí, gắn liền với thế giới thần linh, tiên Phật, khiến cổ tự này thêm phần huyền nhiệm.
2.2. Các mốc mở rộng, tu sửa lớn trong lịch sử Linh Sơn Tiên Thạch Tự
Cột mốc năm 1857 là dấu ấn quan trọng trong lịch sử Linh Sơn Tiên Thạch Tự khi Tổ Phước Chí thay chùa cũ lợp lá, vách ván bằng công trình mới khang trang hơn. Tổ đã vận động Phật tử chung tay đóng góp, mở rộng đường lên núi, xây dựng chánh điện và giảng đường, đặt nền tảng cho một trung tâm hành hương quy mô lớn trên núi Bà Đen. Đến năm 1871, Tổ Phước Chí xây dựng thêm chùa Phước Lâm dưới chân núi, thể hiện tầm vóc về hệ thống tự viện liên hoàn phục vụ người hành hương.
Đầu thế kỷ XX, thời kỳ Tổ Tâm Hòa, đánh dấu giai đoạn phát triển mạnh mẽ của chùa. Năm 1910, Tổ Tâm Hòa đảm nhận trụ trì, tiếp tục mở rộng chùa, xây dựng nhà nghỉ cho khách hành hương, mở con đường rộng 6 m, dài 1.300 m nối từ chùa Trung lên chùa Phật. Năm 1924, các công trình như Nhà Tổ, Đông lang, Tây lang, nhà trù chủ yếu làm từ đá đã được xây dựng, mang lại diện mạo kiên cố và độc đáo. Đến năm 1927, một công trình lớn được thực hiện khi lấp hố Điện Bà sâu khoảng 50 m, rộng 70 m giúp mở lối lên chùa Phật.
Từ năm 1945 đến 1956, do chiến tranh, hệ thống tự viện trên núi Bà Đen bị tàn phá nặng nề. Năm 1956, ngài Nguyên Chất – Giác Điền, trụ trì chùa Phước Lâm, đứng ra tổ chức xây dựng lại chùa bằng cách tháo dỡ thiền đường và một số nhà phụ của chùa Phước Lâm để chuyển lên núi dựng chùa tạm. Đợt đại trùng tu lớn nhất được ghi nhận vào năm 1996-1997, khi ngày 16-10 năm 1996, chùa bắt đầu trùng tu và hoàn thành vào ngày 19-12-1997 với diện tích khoảng 210 m², tạo nên diện mạo vững chãi, khang trang cho chùa như ngày nay.
2.3. Truyền thuyết Linh Sơn Thánh Mẫu gắn với lịch sử chùa
Truyền thuyết về Bà Đen - Linh Sơn Thánh Mẫu là phần không thể tách rời trong lịch sử Linh Sơn Tiên Thạch Tự. Theo các dị bản dân gian, Bà là một thiếu nữ hiếu thảo tên Lý Thị Thiên Hương, có phẩm hạnh trong sáng, sống dưới chân núi, trải qua biến cố và đã hy sinh trên núi Bà Đen rồi hóa thần. Sau khi qua đời, linh khí của Bà được nhắc lại qua nhiều câu chuyện linh ứng, phù trợ dân lành, độ trì cho người hành hương, nên người dân lập am miếu, xây Điện Bà trên núi để tưởng nhớ và thờ phụng.
Thời vua Gia Long, sự kiện sắc phong "Linh Sơn Thánh Mẫu" đánh dấu mốc quan trọng trong lịch sử Linh Sơn Tiên Thạch Tự. Nguyễn Ánh, khi còn lánh nạn ở Nam Bộ, từng được Bà mách bảo giúp thoát hiểm. Sau khi lên ngôi, ông cử Tả quân Lê Văn Duyệt đến núi Bà Đen làm lễ sắc phong, ban hiệu "Linh Sơn Thánh Mẫu", đồng thời đặt tên chùa là Bà Linh Sơn Tiên Thạch Tự và cho tạc tượng Bà bằng đồng để nhân dân chiêm bái.
Từ sau sắc phong của triều đình, tín ngưỡng thờ Bà Đen không chỉ dừng ở phạm vi địa phương mà lan rộng khắp Nam Bộ. Bà Linh Sơn Thánh Mẫu trở thành vị thần hộ trì Tam Bảo, vừa là biểu tượng Mẫu thần bản địa, vừa hòa hợp với Phật giáo trên núi. Tín ngưỡng thờ Bà gắn liền với ý nghĩa ân đức, bình an, tài lộc, sức khỏe, đồng thời tôn vinh hình ảnh người phụ nữ Nam Bộ kiên cường, nhân hậu, khiến Linh Sơn Tiên Thạch Tự trở thành trung tâm lớn của hoạt động thờ phụng Bà.

Truyền thuyết về Bà Đen - Linh Sơn Thánh Mẫu là phần không thể tách rời trong lịch sử Linh Sơn Tiên Thạch Tự. (Nguồn: Sưu tầm)
3. Giá trị tâm linh và văn hóa lịch sử của Linh Sơn Tiên Thạch Tự
3.1. Trung tâm tín ngưỡng lớn của Tây Ninh và Nam Bộ
Linh Sơn Tiên Thạch Tự giữ vai trò trung tâm trong việc tổ chức Lễ hội Vía Bà Linh Sơn Thánh Mẫu diễn ra hàng năm từ ngày mùng 3 đến mùng 6 tháng 5 âm lịch. Lễ hội gồm nhiều nghi thức trang trọng như lễ tắm Bà, rước sắc phong, lễ cúng tế, dâng hương cùng các hoạt động dân gian đậm bản sắc Nam Bộ. Năm 2018, Lễ Vía Bà Núi Bà Đen được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, khẳng định giá trị đặc biệt của tín ngưỡng này.
Núi Bà Đen - Linh Sơn Tiên Thạch Tự là điểm hành hương nổi bật phía Nam, mỗi năm đón lượng đông đảo khách từ TP.HCM, các tỉnh Nam Bộ, Tây Nguyên đến lễ Bà và dự lễ Phật. Lễ hội Vía Bà và dịp đầu năm thu hút rất nhiều người lên núi viếng Bà, cúng chùa, tạo nên không khí gặp gỡ, giao lưu, gắn kết cộng đồng đa sắc màu. Tại đây, nhiều phong tục, lối sống, ẩm thực, nghệ thuật dân gian Nam Bộ được giữ gìn và lan tỏa rộng rãi.
Linh Sơn Tiên Thạch Tự gắn với tín ngưỡng thờ Bà Đen một loại hình tín ngưỡng nữ thần điển hình của Nam Bộ, phản ánh truyền thống khai phá, sự bền bỉ của cư dân trong vùng. Việc thờ Bà trong chùa vừa thể hiện sự hòa quyện giữa Phật giáo và tín ngưỡng dân gian, vừa góp phần tạo nên sắc thái văn hóa riêng biệt cho Tây Ninh, đồng thời đóng góp vào bức tranh tín ngưỡng của Việt Nam đương đại.

Lễ hội Vía Bà Linh Sơn Thánh Mẫu diễn ra hàng năm từ ngày mùng 3 đến mùng 6 tháng 5 âm lịch. (Nguồn: Sưu tầm)
3.2. Hệ thống tự viện và kiến trúc tiêu biểu của Linh Sơn Tiên Thạch Tự
Kiến trúc Linh Sơn Tiên Thạch Tự sau đợt trùng tu 1996-1997 mang đậm nét Phật giáo miền Nam với mái ngói, cột gỗ, cột đá, hoa văn rồng phượng, tạo hình uy nghi mà vẫn gần gũi. Hai cột đá xanh chạm rồng phía tiền đường là điểm nhấn đặc biệt, thể hiện kỹ nghệ chạm khắc tinh xảo đầu thế kỷ XX. Điện Phật được bài trí theo phong cách Bắc tông truyền thống, với tượng Đức Bổn Sư Thích Ca thiền định cao khoảng 2,5 m đặt ở vị trí trung tâm, cùng bộ tượng Di Đà Tam Tôn, các tượng Bồ Tát và chư Phật.
Các công trình phụ trợ như nhà Tổ, Đông lang, Tây lang, nhà trù xây từ thời Tổ Tâm Hòa chủ yếu bằng đá, góp phần tạo nên tổng thể vững chãi trên triền núi. Khu bảo tháp Tổ gồm tháp Tổ Tâm Hòa, Tổ Giác Phú, Tổ Giác Điền ở giữa, hai bên là tháp Tổ Trừng Tùng và Tổ Thanh Thọ, ghi dấu các đời trụ trì, truyền bá Phật pháp trên núi. Nổi bật còn có Điện Bà Linh Sơn nằm dưới mái đá tự nhiên, vòm cao khoảng 2,5 m, cửa rộng 6 m, gian thờ trước dài khoảng 8 m, tạo thành am động kết hợp giữa thiên nhiên và bàn tay con người.
Linh Sơn Tiên Thạch Tự kết nối cùng Phước Lâm, Trung, Linh Sơn Long Châu tạo thành hệ thống tín ngưỡng khép kín. Chùa Phước Lâm dưới chân núi (xây dựng năm 1871) là điểm dừng chân cho khách đi đường thủy. Chùa Linh Sơn Phước Trung (chùa Trung) nằm trên lộ trình lên núi, làm nơi nghỉ chân trước khi tiếp tục lên chùa Bà. Chùa Linh Sơn Long Châu (chùa Hang) vốn là hang đá tự nhiên, được xây dựng thành chùa vào thế kỷ XIX, góp phần tạo nên quần thể tự viện độc đáo với Linh Sơn Tiên Thạch Tự là trung tâm của hành trình hành hương.
4. Khám phá chi tiết kiến trúc và trải nghiệm tham quan Linh Sơn Tiên Thạch Tự
4.1. Kiến trúc truyền thống kết hợp nét đặc sắc miền Nam Bộ
Với tổng diện tích hơn 210m², Chùa Linh Sơn Tiên Thạch Tự (chùa Bà) gây ấn tượng bởi lối kiến trúc hài hòa, tinh tế, được chắt lọc từ nhiều danh lam cổ tự nổi tiếng trong cả nước. Ngay từ khu vực sân chùa, du khách đã có thể cảm nhận rõ không khí trang nghiêm với tượng Bồ tát Quan Thế Âm, tiền đường thờ Tiêu Diện, cùng tầng trên là không gian thờ tự dành cho Bồ tát Di Lặc, Bồ tát Văn Thù và Bồ tát Phổ Hiền. Tổng thể không gian rộng rãi, uy nghiêm tạo cảm giác tĩnh tại, khiến du khách thập phương không khỏi ấn tượng khi đặt chân đến.
Bước vào chánh điện, trung tâm thờ tự là tượng Đức Trung Tôn cao khoảng 2,5m được an vị trang trọng ở vị trí chính diện. Xung quanh là hệ thống tượng thờ phong phú gồm Di Đà Tam Tôn, Đức Phật Thích Ca, tượng Đản Sanh, Bồ tát Địa Tạng, Ngọc Hoàng cùng nhiều chư Phật và Bồ tát khác. Dọc hai bên điện Phật là các bàn thờ Bồ tát Quan Thế Âm và Bồ tát Đại Thế Chí, phía trước có tượng Tứ Thiên Vương, còn phía sau là bàn thờ Tổ sư Đạt Ma và chư vị Tổ của chùa, tạo nên bố cục thờ tự chặt chẽ và trang nghiêm.
Điểm nhấn kiến trúc đặc sắc của Chùa Linh Sơn Tiên Thạch Tự chính là hai cột đá xanh chạm khắc hình rồng uốn lượn đặt tại sảnh tiền đường. Các cột đá này có niên đại từ thời Tổ Tâm Hòa, cao khoảng 4,5m, đường kính gần 0,45m, mang giá trị nghệ thuật và lịch sử quý báu. Đặc biệt, chùa còn tôn trí điện Phật bằng ngọc Xá lợi, một bảo vật thiêng được Vua Sãi Thái Lan trao tặng cho Hòa thượng Thích Hiển Pháp, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam.
Không gian tâm linh của chùa Bà còn mở rộng với nhiều hạng mục tham quan ý nghĩa như khu bảo tháp Tổ, nơi an vị tháp của các vị Tổ như Tâm Hòa, Giác Phú, Giác Điền, xung quanh là tháp Tổ Trừng Tùng và Tổ Thanh Thọ. Bên cạnh đó, Điện Bà Linh Sơn Thánh Mẫu cũng là điểm dừng chân đặc biệt với kiến trúc độc đáo gồm mái đá tự nhiên nhô ra tạo thành hang động cao khoảng 2,5m, kết hợp gian thờ nhân tạo phía trước dài gần 8m. Tại đây, du khách không chỉ thắp hương cầu nguyện Linh Sơn Thánh Mẫu, Bồ tát Quan Thế Âm, Địa Mẫu linh thiêng mà còn được chiêm ngưỡng tủ y trang của Bà do phật tử và bá tánh khắp nơi dâng cúng vào các dịp lễ lớn.

Với tổng diện tích hơn 210m², Chùa Linh Sơn Tiên Thạch Tự (chùa Bà) gây ấn tượng bởi lối kiến trúc hài hòa. (Nguồn: Sưu tầm)
4.2. Trải nghiệm hành hương, tham quan tại Linh Sơn Tiên Thạch Tự
Đường lên Linh Sơn Tiên Thạch Tự có thể lựa chọn đi bộ qua các bậc thang, đường mòn từ chân núi, ghé chùa Trung, chùa Hang rồi tới chùa Bà. Hoặc dùng cáp treo, máng trượt, cáp treo hiện đại của khu Sun World Ba Den Mountain rồi đi bộ một đoạn ngắn đến chùa. Đường lên núi đã được lát bậc, mở rộng, tạo điều kiện thuận lợi cho người lớn tuổi, trẻ nhỏ và mọi du khách có thể chiêm bái dễ dàng.
Không gian lễ bái, chiêm bái tại Linh Sơn Tiên Thạch Tự mang lại cảm giác tâm linh sâu sắc. Nhiều người đến lễ Phật ở chánh điện, dâng hương cầu nguyện tại Điện Bà Linh Sơn Thánh Mẫu, thăm khu bảo tháp Tổ, gửi gắm ước nguyện bình an, may mắn cho bản thân và gia đình. Sự tĩnh lặng, linh thiêng của chùa cùng với cảnh sắc núi non hùng vĩ tạo nên khoảnh khắc an yên cho mỗi du khách.
Sau khi hành lễ, du khách có thể thăm chùa Hang, chùa Trung, các hang động, điểm tâm linh lân cận hoặc khám phá các công trình tâm linh, quảng trường, tượng Phật, vườn cảnh, các tuyến cáp treo, khu dịch vụ do Sun World Ba Den Mountain đầu tư. Hệ thống cáp treo, nhà ga, quảng trường, khu ẩm thực, quầy lưu niệm, biển chỉ dẫn và điểm nghỉ chân đã giúp chuyến đi hành hương và tham quan tại Linh Sơn Tiên Thạch Tự trở nên thuận tiện, nhẹ nhàng và an toàn cho tất cả mọi người.
5. Lễ hội và hoạt động văn hóa đặc sắc tại Linh Sơn Tiên Thạch Tự
5.1. Lễ hội Vía Bà Linh Sơn Thánh Mẫu
Lễ Vía Bà được tổ chức từ ngày mùng 3 đến mùng 6 tháng 5 âm lịch hàng năm tại khu vực Điện Bà - Linh Sơn Tiên Thạch Tự trên núi, lễ chính diễn ra vào ngày mùng 5. Nghi lễ gồm lễ tắm Bà, thay xiêm y mới, dâng hương, dâng lễ, rước sắc phong, cúng tế trang trọng với sự tham gia của ban tế lễ, ni sư, tăng ni, đại diện chính quyền cùng đông đảo Phật tử. Nhiều Phật tử, du khách thường ở lại qua đêm, tham dự thời kinh, lễ bái, tạo nên không khí trang trọng, linh thiêng đặc biệt.
Lễ Vía Bà là dịp để người dân tạ ơn Linh Sơn Thánh Mẫu, cầu cho mưa thuận gió hòa, mọi việc tốt lành, gia đạo an khang. Người đi lễ chuẩn bị hương, hoa, trái cây, lễ vật giản dị, lên núi từ sáng sớm để dự nghi thức chính rồi vãn cảnh, thăm các chùa khác trên núi. Lễ hội tại Linh Sơn Tiên Thạch Tự vừa rộn ràng, vừa trang nghiêm, là dịp gắn kết nhiều thế hệ, tăng thêm sức sống cho văn hóa tâm linh Nam Bộ.
5.2. Các hoạt động, trải nghiệm kết hợp trên núi Bà Đen
Khu du lịch Sun World Ba Den Mountain là quần thể kết hợp giữa tâm linh, du lịch và giải trí hiện đại bao quanh Linh Sơn Tiên Thạch Tự. Hệ thống cáp treo hiện đại đưa khách lên đỉnh hoặc khu vực chùa Bà, quảng trường, vườn hoa, tiểu cảnh trên đỉnh núi, cùng các công trình tâm linh, điểm ngắm cảnh toàn vùng Tây Ninh, tạo nên những trải nghiệm phong phú.
Du khách có thể kết hợp chinh phục đỉnh Bà Đen, ngắm bình minh, hoàng hôn, tham gia các khu vui chơi, thưởng thức ẩm thực, dự sự kiện theo mùa do Sun World tổ chức. Hành trình khám phá các chùa, hang động, điểm tâm linh quanh Linh Sơn Tiên Thạch Tự đem đến cái nhìn trọn vẹn về hệ thống tự viện núi Bà Đen, giúp hiểu rõ hơn về chiều sâu lịch sử, văn hóa và tâm linh của vùng đất Thánh Tây Ninh.

Khu du lịch Sun World Ba Den Mountain là quần thể kết hợp giữa tâm linh, du lịch và giải trí hiện đại.
6. Kinh nghiệm, lưu ý khi tham quan Linh Sơn Tiên Thạch Tự
Khi đến tham quan Linh Sơn Tiên Thạch Tự, du khách nên chọn trang phục kín đáo với áo có tay, quần dài qua đầu gối, dùng chất liệu mát và màu sắc nhẹ nhàng như trắng, nâu, xanh nhạt, phù hợp với không gian tâm linh. Tránh mặc đồ quá ngắn, hở vai, hở lưng, quần áo bó sát hoặc quá nổi bật để thể hiện sự tôn trọng với nơi linh thiêng.
Trong khuôn viên Linh Sơn Tiên Thạch Tự, nên giữ thái độ nghiêm trang, nói nhỏ, không gây ồn ào ở chùa hay điện Bà. Khi vào chánh điện, cần tháo mũ, kính râm, hạn chế chụp ảnh gần khu vực bệ thờ nếu có nhiều người lễ. Xếp hàng khi dâng hương, nhường nhịn người lớn tuổi, trẻ nhỏ, không chen lấn. Khi muốn cúng dường, nên bỏ tiền vào thùng công đức thay vì đặt, gắn tiền lẻ lên tượng hoặc bàn thờ.
Lịch sử Linh Sơn Tiên Thạch Tự không chỉ là ngôi chùa có lịch sử hơn 280 năm trên núi Bà Đen, mà còn là nơi hội tụ tinh hoa mở cõi phương Nam, tín ngưỡng Linh Sơn Thánh Mẫu và Phật giáo Nam Bộ. Trải qua nhiều lần trùng tu, chùa vẫn giữ nét cổ kính, hòa quyện cùng quần thể du lịch hiện đại, tạo nên hành trình kết hợp giữa tâm linh và khám phá dành cho mọi du khách khi đặt chân đến vùng đất Thánh Tây Ninh.